Vijdani Et Yeme Sorunsalı

Bu aralar yemekle aramdaki ilişki çok vijdani bir boyut kazanmaya başladı. İnstagramdan duyurduğum üzere hem insan sağlığı, hem sürdürülebilir bir dünya   hem de hayvan hakları konusunda uzun zamandır deli kaygılarım olduğu için et yemekten toptan vazgeçmeyi planlıyorum bir süredir. Yıllardır eti ne kadar sevip sevmediğimi bile bilmeden yedim etli yemeklerimi. Ne var ki en sevdiğim yemekler listesinde hiç bir zaman üst sıralarda olmadı bu yemekler. Yine de nedense yemeklerimin hep etli olmasını istedim. Bunun sebebini anlamaya çalışıyorum da... Sanırım Türkiye koşullarında orta gelirli ailelerin evlerine  genellikle sınırlı miktarlarda et girmiş olduğundan, et yemeye olduğundan fazla anlamlar yükledik yıllarca. Dolayısıyla sevip sevmediğimizi bile bilmeden  et olması, damak tadımıza uyması anlamına geliyormuşçasına yedik durduk yemeklerimizi.

Geçtiğimiz bir haftadır et tüketimime şöyle bir göz attım da, ne kadar sevmediğimi düşünsem de az değil gerçekten... İşlenmiş etin sağlıksız olduğunu düşündüğüm için uzun zamandır şarküteri ürünlerine pek yer vermiyorum sabah kahvaltılarımda ama öğle yemeklerini işyerinde yediğimden karnımı doyurmak için o gün ne çıkıyorsa yiyorum ve şaşırtıcı bir şekilde farkettim ki işyerimizde haftanın 6 günü  çıkan ana yemeklerin ve/veya çorbaların içinde muhakkak hep et oluyor. Akşam eve geldiğimdeyse et obur bir kocamın iştahına eşlik ediyor ve haftada minimum 3-4 akşam yemeğinde tavuk veya et yiyorum... Oysaki elimde sihirli bir deynek olsa ve her öğün ne yemek isteğime karar verir vermez yiyeceklerim pıt diye önümde belirse, seçeceğim yiyeceklerin %70i falan muhtemelen et içermez.  Bundan da eminim çünkü 4 yıldır 5 yıldızlı bir otelde çalışıyorum ve işim gereği ana resotran büfesinde yemek yediğim günlerde tabağımı her zaman deniz mahsülleriyle doldurup steak/biftek/pirzola/kebapgillere de hiç bir zaman yan bakmıyorum... Yanisi... Bu aralar kendimi yıllarca sebepsiz yere et yemişim gibi hissediyorum... Bu arada tabi kendimi kandırmaya gerek yok, safi ete karşı nötr olsam da işlenmiş et, sucuk, köfte türevleri ve kıymalı yemekleri sevmiyorum demek büyük yalan olur... Ama bu durumda da şunu farkettim  ki; sırf harika baharatlarla çeşnilendirilmiş diye sevdiğim sucuğa eminim vejetaryen alternatifler de üretebilirdim... Buraya kadar işin benim için damak alışkanlıklarımı ehlileştirme boyutu... Ama bir de hayvan hakları, sürdürülebilirlik ve sağlık boyutu var ki, o boyut yemek yerken ağlayasımın gelmesine sebep oluyor bu aralar... Şöyle...

Ben kendimi her zaman hayvansever biri olarak nitelendirdim. Eşim de ben de karıncaya dahi zarar vermeye çekinen tipleriz. Evimizde 2 kedimiz var(ayrıca bu aralar sokakta bulup sahiplendirmeye çalıştığımız 3. bir yavru kedi) evin bahçesinde ise 3-4 sokak kedisi besliyoruz, çantamızda her daim kedi mamasıyla dolaşıp sokakta bir kedi gördüğümüz zaman hemen beslemeye çalışıyoruz. Yediğimiz etlerin kemiklerini çöpe atmayıp her zaman sokak köpekleri için sokağın bir köşesine koyuyoruz, piknik yaptığımız günlerde karıncaların bizim yemek kırıntılarımızı alıp götürüşünü izlemekten bile mutluluk duyuyoruz... Hayvan sevgisi her insanın içinde az çok bulunsa da, bir hayvanla aynı evi paylaşmaya başlayınca anlıyor insan onların da gerçekten ne kadar canlı, kanlı yaratıklar olduğunu. Sokakta yaralanmış bir hayvan görünce herkesin içi acır belki ama evinizdeki kediniz hastalandığında ve onun da acı çektiğine şahit olduğunuzda onları birer varlık , birer canlı  olarak nitelendirmekten ziyade;  onların da hisseden, neşelenen, sevgi besleyen, üzülen bireyler olduğunu anlıyorsunuz. İşte o zaman insana dank etmeye başlıyor belki de hayvansal gıdalar tüketmek uğruna hayvalara ettiklerimiz... Çünkü ben kedileri, köpekleri, kuşları sevdiğim kadar; tavukları, inekleri ve kuzuları da seviyorum halbuki... Gel gelelim çinde köpek yeme festivali yapıyorlar diye bunu yamyamlık, vahşet olarak nitelendirip, haberleri izlerken ağlıyorken, tam da çindeki insanların mantığıyla inekleri yerken hiç gözüm dolmuyordu bu yaşıma kadar...

Yani hem vijdanen, hem psikolojik olarak karışığım bu aralar. İşin sağlık ve çevre boyutları ise bambaşka konular, başka yazılarda ele alınması gereken mevzular... Benim kendime vermiş olduğum geçiş süresi 15 Haziranda doluyor ve bu tarihten itibaren full time peskateryanlığa(deniz mahsülleri tüketirken diğer et ve et ürünlerinin hiç birini tüketmeden beslenme) geçiyorum 1 aylığına, belki de daha fazla... Bilemiyorum... Kafamda nasıl konumlandırıcağımı henüz bilemedim gerçekten... Hayvanları severken, deniz hayvanlarını yiyecek olarak görmenin verdiği bi vijdani durum var kafamda... Ama bir anda tüm et ürünlerini kesersem yapamam gibi de geliyor... Üstelik deniz hayvanları, özgür hayvalar gibi geliyor, inekler tavuklar gibi esaret altında değiller. Tüm bu süreci kafamda anlamlandırabildiğimde, hayvansal gıdalar endüstrisini hayatımdan tamamiyle çıkarıp sadece organiğe de yönelebilirim gibi geliyor. Bilemiyorum... Şu an büyük laflar edip, bundan böyle hayat boyu vejeteryanım, peskateryanım demek anlamsız geliyor... Bu bir süreç ve  ne olduğuma karar verene kadar zamana ihtiyacım var biliyorum. Bu süreçte bolca okuyup öğrenmeye çalışıyorum... Vijdanımın rahat ettiği bir felsefe bulup huzur içinde yemek yiyebileceğim günler gelinceye kadar şimdilik öncelikli hedefim bilinçli yemek yemek olacak...